Soorten
banner soorten
blauwdruifje

Stinsenplanten soorten

Toelichting op de soortenlijst

hieronder is een soortenlijst opgenomen. Het is de lijst volgens D.T.E. van der Ploeg. Onderaan de lijst zijn de "regionale stinsenplanten" opgenomen. Regionale stinsenplanten zijn planten, die slechts in een deel van Nederland stinsenplant genoemd kunnen worden, omdat ze in sommige delen van Nederland hun natuurlijke, wilde areaal hebben. Zo kan een soort in het wild algemeen zijn in de duinen, terwijl deze soort in Friesland alleen op en rond buitenplaatsen voorkomt. De lijst van stinsenplanten is echter door de jaren heen veranderd en verandert nog steeds, naarmate nieuwe inzichten en ideeen worden aangenomen en nieuwe dingen ontdekt worden door onderzoek.

Onderaan de lijst zijn nog enkele plantensoorten toegevoegd, die door velen ook wel onder de noemer stinsenplant worden gezet; deze heb ik uitgekozen omdat ze vaak op stinsenplaatsen worden gevonden en (vrijwel) nergens anders. Enkele soorten die zeer lang in cultuur zijn, zijn juist uit de lijst gelaten. Dit zijn Gele kornoelje (Cornus mas) en Damastbloem (Herperis matronalis). De foto's die bij de soorten staan, kunt u aanklikken om een vergroting ervan te zien in een nieuw scherm. De plant is beschreven, op een manier die niet wetenschappelijk is, maar wel zoveel mogelijk begrijpelijk voor iedereen. Verder worden per soort genoemd: de bloeitijd, het voorkomen binnen Nederland, waar dit van toepassing is, en de oorsprong en voorkomen in West-Europese bergachtige gebieden. De lijst staat in Alfabetische volgorde, op latijnse naam, zodat planten van hetzelfde geslacht bij elkaar staan.

Monnikskap - Aconitum pyramidale - Ranonkelfamilie

Kruipend zenegroen - Ajuga reptans - Lipbloemenfamilie

Daslook - Allium ursinum - Leliefamilie

Daslook Allium ursinumBeschrijving: Vaak in grote groepen bij elkaar staand. Sterk naar look geurend.daslook Opvallend brede bladeren (2-6cm). Bloemen in schermvorm of halve-bolvorm. Bloemen stervormig. Bloembladeren wit, meestal 6, lancetvormig. Meeldraden lang.
Bloeitijd: april - juni
Verspreiding NL: zeldzaam in het zuiden van Zuid-Limburg, jong duinen en oude duinen van Noord-Holland.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland en het hoge noorden. In bossen.

Oosterse anemoon - Anemone blanda - Ranonkelfamilie

Bosanemoon - Anemone nemorosa - Ranonkelfamilie

bosanemoon anemone nemorosaBosanemonen anemone nemorosaBeschrijving: Losstaande, erg vertakte, enigszins handvormige bladeren. Meestal een kring van 3 bladeren onder de bloem aan de bloemsteel. Bloem wit, vaak met een paarsrode zweem. Meestal 6 bloembladeren. In het hart een bos gele meeldraden.
Bloeitijd: maart - mei
Verspreiding NL: in Nederland ligt het areaal in Drenthe, Oost Friesland, Overijssel, Gelderland, Noord-Brabant, Zuid-Limburg en de Hollandse jonge duinen.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland, Noorwegen en Roemenie. In bossen.

Wilde akelei - Aquilegia vulgaris - Ranonkelfamilie

Italiaanse aronskelk - Arum italicum - Aronskelkfamilie

Beschrijving: Middelgrote tot hoge plant (30-60cm). Bladeren donkergroen, onmiskenbaar wit tot geelwit geaderd en breed, pijlvormig. Bloeiwijze als een soort gootvormig blad met daarin een kolfvormige bloem, welke gelig is. Bes 1cm groot.
Bloeitijd: mei - juni
Verspreiding NL: bij buitenplaatsen. Zeldzaam.
Verspreiding/Oorsprong: geen gegevens.

Gevlekte aronskelk - Arum maculatum - Aronskelkfamilie

gvlekte aronskelkBeschrijving: Middelgrote plant (15-45cm). Bladeren niet geaderd, maar meestal donker gevlekt en breed, pijlvormig. Bloem evenals Italiaanse aronskelk, maar met paarse of grijzi, zelden geelachtige kolf. Bes 0,5cm groot.
Bloeitijd: april - mei
Verspreiding NL: in het zuiden van Zuid-Limburg, in het oostelijk rivierengebied tot zuid veluwe en in het zuiden van Overijssel.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland, Noorwegen, Zweden en Finland. Ingeburgerd in Denemarken.

 

 

Herfsttijloos - Colchicum autumnale - Leliefamilie

herfsttijloos colchicum autumnaleBeschrijving: Steel bleek wit. 2-4 langwerpige, groene bladeren, die in het voorjaar zichtbaar zijn maar voor de bloeitijd verdorren. Grote, crocusachtige violette-roze tot dieproze bloemen (soms wit). 6 lange meeldraden met oranje uiteinden en witte stampers.
Bloeitijd: september - oktober/november (soms al in augustus)herfsttijloos colchicum autumnale
Verspreiding NL: zeldzaam in Zuid-Limburg. onder andere in open loofbos.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland, Noorwegen, Noord Zweden en Finland. Ingeburgerd in Denemarken en Zuid Spanje. In vochtige hooilanden.

Lelietje-der-dalen - Convallaria majalis - Aspergefamilie

Beschrijving: Dunne, stevige steel. Bladeren opvallend breed, elliptisch gevormd met puntig uiteinde. Witte, bolle klokvormige bloemen. Bloemen in tros aan een zijde van de steel knikkend. Bessen helderrrood.
Bloeitijd: mei - juni
Verspreiding NL: Overal, behalve in Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland, het rivierengebied, Flevoland, de wadden, het noorden van Groningen en Noord -en West Friesland.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJalnad, Ierland, Noord Noorwegen en Noord Zweden.

Holwortel - Corydalis cava - Papaverfamilie

Vingerhelmbloem / Voorjaarshelmbloem - Corydalis solida - Papaverfamilie

Boerencrocus - Crocus tomasinianus - Lissenfamilie

boerencrocus crocus tomasinianusboerencrocus crocus tomasinianusBeschrijving: Bloemen lichtpaars/lila of lavendelblauw, van buiten valer gekleurd. Bloembladeren elliptisch, als een drinkkelk gevormd, bij zon verder uitstaand.
Bloeitijd: februari - maart
Verspreiding NL: Op buitenplaatsen en in weilanden. Verder zeer zeldzaam.
Verspreiding/Oorsprong: Oorspronkelijk uit de Balkan.

Bonte crocus - Crocus vernus - Lissenfamilie

Gebroken hartjes

Hartbladzonnebloem / Voorjaarszonnebloem - Doronicum pardalianches - Composietenfamilie

Winteraconiet - Eranthis hyemalis - Ranonkelfamilie

Hondstand - Erythronium dens-canis

hondstand erythronium dens-canisBeschrijving: Meestal 2 grondstandige bladeren. Deze zijn mestal gevlekt. Grote alleenstaande licht -tot dieproze bloemen. Hart geel tot oranje. Steel roze-rood. Meeldraden en stamper ver uitstekend.
Bloeitijd: februari - maart
Verspreiding NL: Op buitenplaatsen.
Verspreiding/Oorsprong: Gebergten in Oostenrijk, Zwitserland, Slowakije, Spanje, Frankrijk, Hongarije, Noord -en midden Italie, Roemenie en voormalig Joegoslavie. In hooilanden, heiden en bossen.

Grote bosaardbei - Fragaria moschata - Rozenfamilie

Wilde kievitsbloem - Fritillaria meleagris - Leliefamilie

kievitsbloemenkievitsbloemBeschrijving: Stengel met enkele lancetvormige bladeren. Bloemen knikkend. Bloembladeren smal, lancetvormig en zeer opvallende paars/lila schaakbordsgewijs geblokt. Soms wit.
Bloeitijd: april - mei
Verspreiding NL: Voornamelijk in Noord-Oost -en Zuid Friesland, Zuid-Groningen, de kop van Overijssel en het daar aangrenzende deel van het rivierengebied.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in midden -en Noord Groot-Brittanie, midden -en Zuid Italie, Ierland en Ijsland. Uitgestorven in Belgie. Ingeburgerd in Denemarken, Noorwegen, Zweden en Finland.

Groot sneeuwklokje - Galanthus elwesii - Narcisfamilie

Glanzend sneeuwklokje - Galanthus ikariae - Narcisfamilie

Gewoon sneeuwklokje - Galanthus nivalis - Narcisfamilie

sneeuwklokje galanthus nivalissneeuwklokje galanthus nivalisBeschrijving: Lange, slanke, groene tot blauwgroene bladeren. Bloem met 6 bloembladeren. 3 buitenste bloembladeren geheel wit, de 3 binnenste met inkeping, wit met een groene, zelden gele vlek om de inkeping heen. Bloem knikkend.
Bloeitijd: februari - maart, soms april
Verspreiding NL: Vooral in jonge en oude duinen, en in stedelijk gebied.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland en het hoge noorden. Waarschijnlijk in heel West -en Noord Europa ingeburgerd.

Dubbel sneeuwklokje - Galanthus nivalis cv. "Plenus" - Narcisfamilie

dubbel sneeuwklokje galanthus nivalis cv. plenus

Lievevrouwebedstro - Galium odoratum - Sterbladigenfamilie

Donkere ooievaarsbek - Geranium phaeum - Ooievaarsbekfamilie

Beschrijving: middelgrote tot grote plant (45-60cm). Grof gezaagd blad. Bloemen steeds 2 boven het schutblad. Ongeveer 2cm grote bloemen, dieppurper; bijna zwart. Bloembladeren hebben elk een spits punt. Wittig hart. Rode meeldraden, die ver vooruit steken.
Bloeitijd: mei - september
Verspreiding NL: Zeldzaam, voornamelijk in het rivierengebied en in stedelijk gebied.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland en het hoge noorden. Ingeburgerd in Belgie, Denemarken, Groot-Brittanie, Ierland, Zweden en Nederland.

Beemdooievaarsbek - Geranium pratense - Ooievaarsbekfamilie

Beschrijving: Middelhoge tot hoge plant (30-90cm). Bloem soms rechtopstaand, soms hangend. Bloemen groot; 3-4cm. Bloembladeren lichtpaars tot blauwviolet, soms wit.
Bloeitijd: juni - juli
Verspreiding NL: Zeldzaam. Op voedselrijke kalkhoudende bodem.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland. Op voedselrijke kalkhoudende bodem. Bloeitijd elders soms tot september.

Stinkend nieskruid - Helleborus foetidus - Ranonkelfamilie

Wrangwortel - Helleborus viridis - Ranonkelfamilie

Daglelie - Hemerocallus fulva

Leverbloempje - Hepatica nobilis

Wilde hyacint / Boshyacint - Hyacinthoides non-scripta - Aspergefamilie

wilde of boshyacintgroepje boshyacintenBeschrijving: Meerdere bloemen boven alkaar aan de steel. Elke bloem heeft twee relatief lange, vliezige schutblaadjes bij de aanzet van de bloemsteel. Boembladeren tot halverweg klokvormig, daarna ombuigend. Bloemen knikken meestal allemaal. Bloemen meestal blauw, soms roze of wit. Uiteinden van de meeldraden meestal wit, soms blauw.
Bloeitijd: april - mei
Verspreiding NL: In het duingebied op voedselrijke grond.
Verspreiding/Oorsprong: geen gegevens.

"Bonte" Gele dovenetel - Lamiastrum galeobdolon cv. Florentinum - Lipbloemenfamilie

Gevlekte dovenetel - Lamium maculatum - Lipbloemenfamilie

Zomerklokje - Leucojum aestivum - Narcissenfamiliezomerklokjes

zomerklokjeBeschrijving: Langer dan lenteklokje (30-60cm). Meerbloemig; meestal 3- of 5-bloemig, soms 2- of 7-bloemig. Alle bloembladeren wit, zonder inkeping, met groene top. Bloemen groter dan sneeuwklokje.
Bloeitijd: april - juni
Verspreiding NL: In het westelijk rivierengebied, in de jonge duinen, Zeeland, Groningen, in het westen van Friesland en Zuid-Holland en rondom Amsterdam tot Purmerend.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland, Noorwegen, Zweden en Finland. In drassige hooilanden en langs waterkanten. Ingeburgerd in Denemarken en Spanje.

Lenteklokje - Leucojum vernum - Narcissenfamilie

lenteklokje leucojum vernumBeschrijving: Langer dan sneeuwkokje (10-30cm). Meestal alleenstaande bloemen, soms 2-bloemig. Bloemen groter dan sneeuwklokje. Zes bloembladeren, alle zonder inkeping en met een groene top.
Bloeitijd: februari - april
Verspreiding NL: "Ingeburgerd" in Nederland. Voornamelijk langs waterkanten.
Verspreiding/Oorsprong: In Oostenrijk, Belgie, Zwitserland, Tsjechie/Slowakije, Duitsland, Spanje, Frankrijk, Hongarije, Polen, Roemenie en voormalig Joegoslavie. In vochtige bossen en hooilanden. Ingeburgerd in Groot-Brittanie en Denemarken.

Turkse lelie - Lilium martagon - Leliefamilie

Tuinkamperfoelie - Lonicera caprifolium - Kamperfoeliefamilie

Struisvaren - Matteuccia struthiopteris - Bolletjesvarenfamilie

Blauwe druifjes - Muscari botryoides - Aspergefamilieblauwe druifjes muscari botryoides

Beschrijving: 2-3 lancetvormige bladeren. Bloemen in tros van tot 7cm lang. Bloemen blauw, bolrond tot buisvormig.
Bloeitijd: maart - mei
Verspreiding NL: In en rondom de duinen.
Verspreiding/Oorsprong: Oorspronkelijk uit Zuid-Europa en Klein-Azie.

Roomse kervel - Myrrhis odorata - Schermbloemenfamilie

Witte narcis / Dichtersnarcis - Narcissus poeticus - Narcissenfamilie

Trompetnarcis - Narcissus pseudacorus subsp. major - Narcissenfamilie

Knikkend vogelmelk - Ornithogalum nutans - Aspergefamilie knikkend vogelmelk, achterkant

knikkend vogelmelk, voorkantBeschrijving: Vrij lange schutbladeren. Bloemen aan een kant trosvormig en knikkend. Bloemen wit, van buiten voornamelijk lichtgroen. 6 bloembladeren. Groter dan gewoon vogelmelk (20-50cm).
Bloeitijd: april - mei
Verspreiding NL: Vooral in de binnenduinrand van de jonge duinen.
Verspreiding/Oorsprong: geen gegevens.

Gewoon vogelmelk - Ornithogalum umbellatum - Aspergefamilie

Beschrijving: Kleiner dan Knikkend vogelmelk (10-30cm). 3-15 bladeren, smal en lancetvormig. 3-20 bloemen verspreid over de steel, vrij dicht opeenstaand tot schermvormig. Bloemen stervormig, rechtopstaand en wit. Van buiten zijn de bloembladeren lichtgroen met wit.
Bloeitijd: april - juni
Verspreiding NL: In de duinen, in Gelderland, Overijssel, Noord -en midden Limburg en in het rivierengebied.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland en het hoge noorden.

Dikkemanskruid - Pachysandra terminalis - Buxusfamilie

Wit hoefblad - Petasitis albus - Composietenfamilie

Salomonszegel - Polygonatum hybridum - Aspergefamiliesalomonszegel polygonatum hybridum

salomonszegel polygonatum hybridumBeschrijving: Lange, slanke enkelvoudige bladeren. Alleenstaande gele bloemen, die voor het opengaan knikken. Meeldraden behaard.
Bloeitijd: april - mei
Verspreiding NL: alleen op buitenplaatsen en als tuinplant
Verspreiding/Oorsprong: geen gegevens.

 

Japanse duizendknoop - Fallopia japonica (Polygonum cuspidatum) - Duizendknoopfamilie

Stengelloze sleutelbloem - Pulmonaria vulgaris - Sleutelbloemfamilie

Gevlekt longkruid / Breed longkruid - Pulmonaria officinalis - Ruwbladigenfamilie

Alpenbes - Ribes alpinum - Ribesfamilie

Prachtframboos - Rubus spectabilis - Rozenfamilie

Haarlems klokkenspel - Saxifraga granulata cv. "Plena" - Steenbreekfamilie

Vroege sterhyacint - Scilla bifolia - Aspergefamilie

Beschrijving: Meestal 2 bladeren vanaf de grond. Bloemen afwisselend verspreid over de steel. Stervormig en blauw van kleur, zelden roze of wit. Rechtopstaand; niet knikkend.
Bloeitijd: maart - april
Verspreiding NL: zeldzaam in de jonge duinen. Elders nog zeldzamer.
Verspreiding/Oorsprong: Oorspronkelijk uit midden -en Zuid Europa en Klein-Azie. Komt voor in alle Europese gebergten, behalve in IJsland, Noord Zweden, Finland, Denemarken, Groot-Brittannie en Ierland.

Oosterse sterhyacint - Scilla siberica - Aspergefamilie

oosterse sterhyacint scilla sibericaoosterse sterhyacint scilla sibericaBeschrijving: Bloemen dichter tegen de steel dan bij de Vroege sterhyacint. Bloemen afwisselend verspreid over de steel en blauw, echter zelden wit. Bloemen stervormig en knikkend.
Bloeitijd: maart - april
Verspreiding NL: zeldzaam in de jonge duinen. Elders nog zeldzamer.
Verspreiding/Oorsprong: Oorspronkelijk uit Zuid-Oost Europa en Klein-Azie. Komt voor in Oostenrijk, Tsjechie/Slowakije, Roemenie, voormalig Joegoslavie en Rusland.

Witte sterhyacint - Scilla tubergeniana

Sneeuwbes - Symphoricarpus albus - Kamperfoeliefamilie

Bostulp - Tulipa sylvestris - Leliefamiliebostulp tulipa sylvestris

Beschrijving: Lange, slanke enkelvoudige bladeren. Alleenstaande gele bloemen, die voor het opengaan knikken. Meeldraden behaard.
Bloeitijd: april - mei
Verspreiding NL: alleen op buitenplaatsen en als tuinplant
Verspreiding/Oorsprong: geen gegevens.

Veratrum - Veratrum album

Kleine maagdenpalm - Vinca minor - Maagdenpalmfamilie

maagdenpalm vinca minor

Maarts viooltje - Viola odorata - Viooltjesfamilie

Beschrijving: Kleine viool met behaarde bladsteel en hartvormig blad. Bloemen geurig, dieppaars met een wit hart. Bloemen soms wit.
Bloeitijd: maart - mei
Verspreiding NL: Algemeen in het zuiden van Zuid-Limburg, in het rivierengebied, Zeeland en de jonge duinen.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland en Finland. In bossen, struwelen en heggen.

Terug naar begin van de lijst
Door naar de aanvullende lijst van niet-officiele stinsenplanten

Regionale stinsenplanten

Zevenblad - Aegopodium podagraria

Kraailook - Allium vineale

kraailook allium vinealeBeschrijving: Doet aan dunne bieslook denken. Grijsgroene tot blauwgroene ronde, lange dunne bladeren (30-70cm). En evenlange stevige stengels. Bloemen uit dieproze bolletjes bestaand, die dicht bijeen op een halve bol zitten. Hieruit komen kleine bloempjes op steeltjes. De bolvormen worden omsloten door 1 a 2 dunne schutblaadjes.
Bloeitijd: juni - augustus
Verspreiding NL: Geen gegevens. In graslanden en langs bosranden.
Verspreiding/Oorsprong: In alle Europese gebergten, behalve in IJsland. Op bouwplaatsen en in ruigten.

Fluitekruid - Anthriscus vulgaris

Robertskruid - Geranium robertianum

Pastinaak - Pastinaka sativa

Adderwortel - Polygonum bistorta

Speenkruid - Ranunculus ficaria

Terug naar het begin van de lijst
Terug naar de lijst van regionale stinsenplanten

Aanvulling niet officiele stinsenplanten

Armbloemig look - Allium paradoxum

Blauwe anemoon - Anemone apenninablauwe anemoon

Beschrijving:
Bloeitijd:
Verspreiding NL:
Verspreiding/Oorsprong:

 

 

Gele anemoon - Anemone ranunculoides

Kleine sneeuwroem - Chionodoxa sardensis - Aspergefamilie

Beschrijving: 2 of 3 lancetvormige bladeren. 1 tot 6 bloemen verspreid aan de steel. Bloemen tot slechts 12 mm groot. Bloemen donkerblauw met klein wit of bleker blauw hart. 6 bloembladeren.
Bloeitijd: maart - april
Verspreiding NL: Geen gegevens.
Verspreiding/Oorsprong: Oorspronkelijk uit Klein-Azie.

Grote sneeuwroem - Chionodoxa siehei - Aspergefamiliegroep grote sneeuwroem

grote sneeuwroemBeschrijving: 2 of 3 lancetvormige bladeren. 1 tot 6 bloemen verspreid aan de steel. Bloemen blauw, soms roze of wit, met een helder wit hart. 6 Bloembladeren, uiteindelijk omkrullend. Bloemen groter dan van de kleine sneeuwroem; 20-35mm groot.
Bloeitijd: maart - april
Verspreiding NL: Geen gegevens.
Verspreiding/Oorsprong: Oorspronkelijk uit Klein-Azie.

Keizerskroon - Fritillaria imperialis - Leliefamilie

Beschrijving: Hoge plant; 50-100cm. Stengel dichtbebladerd. Bladeren lancetvormig. Meerbloemig. De bloemen zijn groot, klokvormig en geel of oranje. De bloemen hangen in kransen. Bovenop de bloemenkrans nog een kroon van bladeren.
Bloeitijd: april - mei
Verspreiding NL: Geen gegevens.
Verspreiding/Oorsprong: Oorspronkelijk als tuinplant uit Iran.

Kaukasisch(?) sneeuwklokje - Galanthus caucasicus - Narcissenfamilie

Bos-vergeet-mij-nietje - Myosotis sylvatica

Wilde narcis - Narcissus pseudonarcissus subsp. pseudonarcissus

Bergbeemdgras - Poa chaixii

Slanke sleutelbloem - Primula elatior

Gulden sleutelbloem - Primula veris

Voorjaarshelmkruid - Scrophularia vernalis

Naar boven